Türkiye'nin 11. ekonomi olması: GSYİH nedir, serbest kur rejimi ve kişi başı milli gelir hesabı nasıl yapılır?

Yazan:

kontrollü kur rejiminin yarattığı yanılsama

dolar kuru düşük gösterince kişi başı düşen gelir hop 2 katı gözükür. aşağıdaki über basit örneklerle nasıl hesaplandığını ve kişi başına teoride düşen 19.000 doların hesaplanış hikayesini öğreneceksiniz.


örnek

1. ülkenin yıllık üretimi 100 yerel para cinsi, dolar kuru 1 ise 100 dolar ve  kişi sayısı 20 ise çıkan sonuç 5


100 lira üretmiş / 1 = 100 dolar üretmiş

100 dolar / 20 kafa sayısı = 5 dolar düşüyor (bkz: kişi başına düşen milli gelir)


2. ülkenin yıllık üretimi aynı 100 ama kur düşük gösteriliyorsa, rakamlarla kandırıkçılık diye tabir edilen hokus pokus yaşanır


üstteki örnektekinin birebir aynılarını üretmiş ama dolar kuru tutuksuz olduğunda
bkz: serbest kur rejimi

100 lira üretmiş / 2 dolar kuruna böldük mü = 50 dolar üretmiş


meraklısı için

bkz: gsyih

50 dolar / 20 kafa sayısı = 2,5 dolar kişi başına gelir düşüyor


yani dolar kuru olması gereken yerlere gittiği an asgari ücret ve kişi başına düşen milli gelir anında düşmüş oluyor.


Doğru Ölçüm Nasıl Yapılır?

   Kişi başına düşen milli gelir dolar cinsinden kurla birlikte dalgalanır; bu dalgalanma üretimi ya da yaşam seviyesini değil, kullanılan hesaplama yöntemini yansıtır. 

   PPP dikkate alındığında görünen tablo nettir: nominal rakamlar oynar, gerçek refah yerinde sayar ve neticede SATIN ALIM GÜCÜ DEĞİŞMEZ.

Kur düşük gösterilirse = dolar cinsinden kişi başı gelir YÜKSEK GÖZÜKÜR
Kur yüksek veya olması gereken seviyedeyse = dolar cinsinden gelir DÜŞER

Bu tür şeylere kanmamak için ALIM GÜCÜNE bakılmalıdır.

PPP Nedir? Nasıl hesaplanır?

Satın Alma Gücü Paritesi (PPP), kişi başına düşen geliri dolara çevirerek değil, ülkede kazanılan parayla nelerin satın alınabildiğine bakarak ölçer. Bu yöntem döviz kurundaki oynaklığı dışarıda bırakır ve rakamdan çok günlük hayatı esas alır.

Örnek

Aylık gelir 100 birim ve yumurta fiyatı 1 birim
100 birim / 1 = 100 yumurta alınabiliyor

Aylık gelir 200 birim ve yumurta fiyatı 5 birim
200 birim / 5 = 40 yumurta alınabiliyor

PPP'ye veya ALIM GÜCÜNE bakılınca çok net şekilde alım gücünün eridiği görülüyor. Oysa milli gelir dolar kuruyla hesaplandığı ve kur düşük tutulduğunda kişi başı gelir kağıt üstünde çok yüksek çıkabiliyordu.

SSS

GSYİH ve PPP farkı nedir? Hangisine bakmak daha doğrudur? +
GSYİH üretimin parasal büyüklüğünü, PPP ise bu üretimin halkın ne kadar alım gücü yarattığını gösterir. Gerçek refah için PPP daha anlamlıdır.
GSYİH nedir? +
Gayrisafi Yurt İçi Hasıla, bir ülkede bir yıl içinde üretilen tüm mal ve hizmetlerin parasal değeridir.
Kişi başına düşen milli gelir nasıl hesaplanır? +
Toplam GSYİH dolar cinsine çevrilir ve nüfusa bölünür. Kur değiştiğinde sonuç da otomatik olarak değişir.
Milli gelir neden kurla birlikte dalgalanır? +
Çünkü hesaplama dolar üzerinden yapılır. Üretim aynı kalsa bile kur değişince kişi başı gelir artmış veya düşmüş görünür.
Kur düşük tutulursa ne olur? +
Dolar bazlı milli gelir ve maaşlar kağıt üzerinde yüksek görünür; fakat halkın alım gücü artmaz.
Serbest kur rejimi ne anlama gelir? +
Döviz kurunun piyasa koşullarına göre belirlenmesidir. Kur, ekonomik gerçekleri daha hızlı yansıtır.
Kontrollü kur rejimi neden yanıltıcı olabilir? +
Kur baskılandığında kişi başı gelir ve ücretler olduğundan yüksek görünür; algı ile gerçek ayrışır.
PPP alım gücünü nasıl gösterir? +
Gelirin kaç birim mal veya hizmet alabildiğine bakar. Fiyat farklarını ve kur etkisini filtreler.
Nevi şahsına münhasır girişimci ve küçük yatırımcı. Analitik zekası ve mimar kişilik tipiyle faydalı analizler yapmayı ve bir şeyler üretmeyi çok sever. TabulaWorld’de entelektüel konularda; kişisel gelişim, ekonomik özgürlük, yatırım, finans, girişimcilik, bilim, felsefe, sanat, spor, savaş sanatları, teknik ve sağlık gibi özgün yazılar üretir. Diğer blogu blwkink’te ise BDSM, ilişkiler, fanteziler ve erotizm temalı içeriklerini eğlenceli tarzıyla üretir, rehberler hazırlar ve soruları keyifle yanıtlar.

Yorumlar

Yorum Gönder

Yorumunuz için teşekkürler!

Popüler Yayınlar

Param varken neden kredili konut alirim? Neden bir suru faiz odeyelim? Zenginler neden kredili alir?

Yazan:
Param varken neden krediyle ev alırım?     Paranız varken krediyle ev almak ilk bakışta mantıksız gibi görünebilir. Ama işin içine kaldıraçla zenginleşmek + vergi avantajları + enflasyon artarken sabit faizle alınan iyi borç  girince tablo tamamen değişir. Bu yazıda, parası olanların neden kredili konut almayı tercih ettiğini sade bir dille anlatıyorum. Nelere dikkat ederim? + 60 aydan once satmamak uzere alirim cunku milyonlar da kazansan 0 vergi bir tek konuta var tabi bunun icin tam 60 ayi doldurmak gerekiyor. 61. aydan itibaren satislarda ne kadar kar edilirse edilsin yuzde sifir, 0 gelir vergisi yani hic alinmiyor. amac ise tesvik verilip konut sorunu cozulsun. + bsmv, kkdf gibi vergiler bir tek konut kredisinde yok cunku butun devletler barinma sorununu cozmek icin yatirimcilari tesvik ederler, kendi baslarina butceyle o ulkedeki butun vatandaslarin barinmasini saglayamazlar, oyle bir vergi ve kaynak yok. dolayisiyla yatirimcilar gelip konut alsin ve kiraya versinle...
Read more »

"bir çocuğa yapılabilecek en büyük iyilik" - cok zengin ailelerin pro teknigi [zenginler ne yapar #1]

Yazan:
Resim
  yeni bebek dogdugunda zenginler ne yapar? en buyuk demek yerine buyuklerinden biri yalniz yaparsaniz gercekten cocuk olene kadar hayir duasi eder. internetteki sagda soldaki uyduruk kuru tavsiyeler gibi degildir, genelde cok zengin ailelerin  yaptigi teknik ve basittir. anlatayim (tabi kendime anlatiyorum, neydi, kendime notlar..) sehrin ceperlerinde, gelisme akslarinda dogru duzgun arazi/tarla (imarsiz, ucuza, buyukce) al ve hic yokmus gibi unut. tatil, araba, borc vs. diye satmayi aklina dahi getirme.. buyuk cogunluk almada sorun yasamiyor da sabirla kararlilikla tutmada sorun yasiyor. en klise hata budur. onemli olan sabredip cetin ceviz olup elde tutabilmek. cocuk 20 25 yasina geldiginde ne akilli ailem varmis helal olsun der, hayati kurtulur. pro tekniktir, zenginler her yeni cocuklari olduklarinda onun ustune uzun vadede mega degerlenecek (yani 15-20-30 yil bekleyip ama o beklemeyi fersah fersah cikartacak) arsa/arazi (genelde dogru yerden buyuk donumlu tarla gibi) yat...
Read more »

dehb icin en etkili cozumler, dogal yontemler ve teknikler #1

Yazan:
dehb kontrol altina almayi basarmis ve avantajina kullanan birinden faydali ipuclari dikkat eksikligi ve hiperaktivite bozuklugu icin en etkili yontemler/teknikler 1. disiplin kazanmak 2. irade egzersizleri, alistirmalari 3. fiziksel ve zihinsel sporlari duzenli yapma 4. kendimize koyacagimiz rutinler 5. kurallar = neticede her sey zekice onceden tasarlanmis bir aliskanliga donusuyor. Ustun Zekalilar & Dahilerin Ozellikleri ve Farklari dehb, yuksek libidinal enerji (libido), cok merakli olmak, hiperaktiflik, dikkat daginikligi, odaklanamama sorununun dogal ve kalici tek cozumu budur. DEHB'yi kontrol etmek, yenmek, avantaja cevirmek Ustun Zekalilar Dahiler (bolum 2'yi okumak icin)
Read more »

huzursuz bacak sendromu - bacak agrisindan uyuyamamak (ne iyi gelir, ne yapmali)

Yazan:
Resim
Sağlık ve Spor Bugunlerde normal zamandan daha da fazla hayir duasi almami saglayan  BACAK AGRISI & HUZURSUZ BACAK SENDROMU hakkinda konusu acilmisken ne kadar onemli ve cok basit sekilde COZULEBILECEGINI paylasayim. ne kadar etkili oldugunu okuyup deneyin 🙂 💯 💯 💯 ==== NE KADAR ETKILI OLDUGUNA DAIR KANIT BURAYA ALDIGIM HAYIR DUALARINDAN BIRINI (ve gulumseten geri bildirimini) ekleyecegim ==== bacak agrisini gecirme - tek hareketle (knee circles/rotation/diz cevirme) be like water - eksisozluk.com entry #140218546
Read more »

Elektrikli araba (otomobil) alınır mı? objektif kısa inceleme

Yazan:
Resim
  elektrikli arac alinir mi? menzili dusuk, şarj suresi cok, bataryasi oldu mu paran cope gidiyor. dolayisiyla su an icin bu haliyle evlerden uzak. Elektrikli otomobilleri ne zaman almalı? menzil artar, sarj suresi 5-10 dk olur, bataryalar 5 yil yerine 40 yil dayanir, o zaman secenek olabilir bazi kisiler sanki ulen aldik bari icimizi rahatlatalim diye savunuyor gibi geldi. ismi lazim degil birkac yerde kendi iclerini rahatlatmaya yonelik yazdiklarina rastladim, ona istinaden. elektrikli arabalarin sessiz olusu, titresiminin yok denecek kadar az olmasi ve bakis acisina gore cevreci olusuyla one cikiyor. buraya kadar tamam avantajlari bunlar sayilabilir. lakin bilim, matematik, hesap kitap, pratikte kullanimi vs. ortadayken yani ic rahatlatma yapmak da zor. alan kisilerin buyuk cogunlugu zamanla hatali secim oldugunu anlayacaklardir.  istisna olarak, param bol zaten alirken zarar etmeyi kabullendim ve dahasi menzilim dusuk, geceden sabaha da sarj ederim bana yeter diyenler, ist...
Read more »

kiracilarin ev sahiplerinin evine cokme furyasi ve kiralik satilik fiyatlari 2025 sonunda ne olabilir?

Yazan:
şubat 2025 - eylul 2025 son yedi sekiz aydir bu furya cevremdeki evlere bakarak bitti diyebilirim. ev sahipleri kiraya zam yapiyor, kiracilar direkt cikiyor. bosalan evlerde 1 hafta icinde 40 50 bin yeni fiyattan hemen tutuluyor.  hatta 3 veya 6 aylik pesin odeyenler,  cift depozito ve dahasi emlakci komisyonu (daha bitmedi)  + etik ve yasal yonden anladiniz siz, emlakcinin gelirinden odemesi gereken yuzde 18 kdvsi de yeni kiracilardan aliniyor. tum bunlara ragmen kiralik sirkulasyonu cok yuksek. Satilik konutlarda durum ne? satiliklarda da durum buna yakin. herkes dusecek derken guzelce dogru bilgi veren belki iki yuz kisiden 1 kisi vardi.  dedik ki ne dusmesi milleti click bait veya kendi cikariniz icin kandirmayin..  sonucta bu yil satilikda da defalarca rekorlar kirildi. simdi bakalim araliga kadar her faiz dususunden sonra, kira getirileri bu kadar artmisken, kkm ve vadeliden cikan para, altinda kazanilmis para nereye gidecek??  (tilki bakisi atan emoj...
Read more »

erotik sarkilar, engel ve sansur uzerine (mabel matiz'in erotik sarkisina erisim engeli)

Yazan:
mabel matiz'in yeni sarkisina erisim engeli istenmis. buram buram seks kokan, seksi cagristiran erotik sarkilar nelerdir? engel ve sansur zihniyeti, populistlik uzerine sevmeyebiliriz de her sevmedigimizi iyi yasaklasinlar mantigi yanlis (aklı basinda normal insan gibi insan olup bunu yapanlar icin kucuk hatirlatma) bu sarkiya gelene kadar ne turkuler ve sarkilar var: ..ben seni sectim tahminim dogru yasla basini hadi degajeme dogru ..aksin bacaklarimdan oluk oluk milyonlarca dogmayacak cocuklarim .. egildim, optum dudaklarindan sac telin vucudundan kuvete aktiginda icindesin, icindeyim anladim bu aşk kanimda, kasiklarimda ..yunan kizlari ne don giyer ne fistan ..bi guzellik yapsana gece benle kalsana alacagim teninden ..sevise sevise konus seyredursun ask ..koca lazim hem de bu gece lazim ..arabada bes evde on bes hosuna da giderse bendensin ..bu medcezirler yetmiyor sevismeler yetmiyor ..simdiki kizlar ne hos olur kucakta ..icine girdigin kucuk kaygan deligi yeni ve buyuk bi duny...
Read more »

Samsung vs. Apple (Objektif karşılaştırma)

Yazan:
  20 yila yakindir iki markanin urunlerini kullanan birinden objektif karsilastirma. *hatta samsungun dijital saatlerini sayarsak 25 yildan fazladir kullanan birinden = = = = 1. iş maksatlı veya çizim yapmayı sevenler için kalemli modelleriyle rakipsiz samsung. 2. fiyat performans konusunda samsung. 3. batarya konusunda samsung. apple iphonelarin 100 kusur bin liralik telefonlarinda 2700 mah ayip bir sey. bu konuda apple'da yeni modellerinde daha yuksek batarya sunacagini aciklamisti. 4. etik degerler ve iyi niyet konusunda samsung. apple kasitli olarak 1.5 2 sene icinde yeni telefon aldirmak icin yavaslatma yaptigi ortaya cikarilmisti. sonra suclarini kabul edip ozur dilemek zorunda kalmistilar. kurucu steve jobs'un reklam ve pazarlama taktigi hep rakipleri bolme ve algi kasma uzerineydi (adamda ayri bir tuhaf hippi deniyordu). 5. sağlamlık ve dayanıklılık konusunda samsung. kutudan ciktiktan sonra yamulan iphone skandallari yasanmisti. samsung urunleri ezelden beri kaya ...
Read more »

ustun zekali insanlar & cocuklarin ozellikleri, avantaj ve dezavantajlari

Yazan:
özel ve aykiridirlar bulunduklari ortami domine ederler, diger akranlari gicik olur. dusunme ozelliklerine ek olarak ne yazilabilir? farkli ve yaratici cozumlerle sorun cozerler. zaten bilindigi uzere zekanin tanimi da sorun cozme yetenegidir. cok dusunurler hesaplarlar merak ederler ayrintilarda bogulacak gibi olurlar ama zamanla kontrol etmeyi ogrenebilirler plancidirlar DEHB Avantaja cevirmek / ise yarar gercek teknikler gor/duy -> sorgula -> dusun -> analiz et -> hesapla -> planla canlari da kolay kolay sıkılmaz cunku devamli bir meraklari, dusunce ve ugraslari vardir. genelde kendi ic dunyasinda yasarlar, cevreyi umursamazlar ve ic dunyalari cok gelismis oldugundan dolayi zengindirler. hepsinde ayni sekilde etkileri olmaz ama genelde 1. hiperaktif olurlar 2. dikkat daginikligi yasarlar ve belki de hayatta en basarili olan grup simdiki son maddede 3. hiperaktif ve patlayici enerjiye sahip olmalarina ragmen kendini sorgulayip gelistirenleri guce sahip olmayi ogrenir ...
Read more »

Enflasyondan korunmak, zenginlesmek (enflasyonu avantaja cevirmek)

Yazan:
kendi yaptigimi egitim amacli anlatabilirim. fikir olsun.. bana da anlatirken pekistirme oluyor, sohbet ediyoruz, merak edenler cevap aliyor, iyilik oluyor ve manevi tatmin sagliyor. enflasyondan korunmak icin fiziki altin ve gumus, en klasik korunma yollari. zenginlestirmez ama korur. kucucuk bi net reel kar saglar da hani kime yeter, en iyi donemlerinde bile 40 50 senede yilda yuzde 60. amac zenginlik degil, deger saklama olmali. bu tamam. peki enflasyonu avantajimiza cevirmek istersek ne yapabiliriz?   hangi varliklar zenginlesmemizi, ekonomik refah ve sinif atlamamizi saglayabilir? kendi yaptigim bazi seyleri anlatabilirim: alttaki maddeyi isim vererek belirtme konusunda kararsizdim yakindan takip edenler istemeden reklam olmasin diye ne kadar hassas oldugumu, kendi ilgilendiklerimi dahi bu sebeple paylasmadigimi bilir ama sonra ozelden cok sorulcak vs. merak edilmesin 1. litecoin  (bitcoinin gumusu ve henuz patlamamisi, btc 110 bin dolarken bedava kaldigi icin, norma...
Read more »